Fibromialgia. Dlaczego jej diagnoza i leczenie są tak trudne?
Fibromialgia uznana jest przez Amerykańskie Towarzystwo Reumatologiczne za chorobę reumatyczną. Jak podają źródła choroba rozpoznawana jest u 2–4% populacji, głównie u ludzi rasy białej, częściej pojawia się wśród kobiet w przedziale wiekowym od 30 do 50 roku życia.
 
Co ciekawe, choroba rozpoznawana jest głównie w krajach uprzemysłowionych, według badań przodującym krajem są Stany Zjednoczone i liczba chorych cały czas rośnie.
 
Mocno prawdopodobne jest, że będzie dalej się zwiększać wraz z postępem cywilizacyjnym. 
 
Jej najbardziej charakterystyczną cechą jest niezapalny, uogólniony i długo trwający ból mięśniowo-stawowy. Pacjenci często zgłaszają, że „wszystko od dłuższego czasu ich boli”, a dodatkowo pojawiają się charakterystyczne bolesności w typowych punktach zwanych „tender points”.
 
 
Schorzeniu towarzyszą zazwyczaj liczne zaburzenia wegetatywne i funkcjonalne, dlatego diagnostyka choroby jest utrudniona, gdyż wiąże się to z różnicowaniem z innymi, podobnie objawiającymi się jednostkami chorobowymi. 
 
Poza wyżej wymienionymi objawami często spotyka się:
  • zaburzenia snu,
  • przewlekłe zmęczenie,
  • obniżenie nastroju,
  • bóle i zawroty głowy,
  • obniżona tolerancja na wysiłek fizyczny,
  • sztywność poranna,
  • zespół jelita drażliwego,
  • duszności,
  • uczucie niemiarowej pracy serca i wiele innych.
 
Tak liczne objawy w połączeniu z brakiem nieprawidłowości w wynikach badań dodatkowych niestety powodują, że rozpoznanie tej jednostki jest bardzo trudne. 

Co za tym idzie? 
Pacjenci zanim usłyszą prawidłową diagnozę i zostanie wprowadzone kompleksowe leczenie często odwiedzają różnych specjalistów i wykonują szereg badań dodatkowych. Brak pomocy i trudność w diagnostyce nasila ich frustrację i problem psychiczny. 
 
Leczenie chorych na fibromialgię powinno być prowadzone kompleksowo ze względu na tak szeroką gamę objawów. Diagnostyką i planem leczenia powinien się zajmować zespół specjalistów z udziałem reumatologa, neurologa, psychologa i fizjoterapeuty. Każdy z nich ma tutaj istotny udział.
 
Kompleksowe leczenie powinno obejmować:
  • wprowadzenie odpowiedniej farmakoterapii,
  • edukację pacjenta na temat schorzenia – wyjaśnienie natury dolegliwości i przedstawienie perspektyw terapii,
  • poprawę, jakości i długości snu,
  • naukę radzenia sobie ze stresem - wprowadzenie różnych form treningu relaksacyjnego,
  • zadbanie o prawidłowe odżywianie i codzienną umiarkowaną aktywność fizyczną, bardzo ważne jest unikanie aktywności fizycznej nasilającej objawy,
  • fizjoterapię, z uwzględnieniem doboru metod i ćwiczeń indywidualnie dla każdego pacjenta:
    • techniki terapeutyczne wyrównujące napięcie mięśniowe,
    • fizykoterapia o działaniu przeciwbólowym i rozluźniającym,
    • ćwiczenia aerobowe o umiarkowanej i dostosowanej indywidualnie intensywności,
    • ćwiczenia ogólnorozwojowe, poprawiające mobilność,
    • ćwiczenia oddechowe.
       
Kryteria (L/P — po lewej lub/i prawej stronie) Rozpoznanie (pkt)
1. Indeks bólu (WPI) (0–19 pkt)
  • bark (L/P)
  • górne ramię (L/P)
  • dolne ramię (L/P)
  • żuchwa (L/P)
  • szyja
  • pośladek, krętarz (L/P)
  • górna część kończyny dolnej (L/P)
  • dolna część kończyny dolnej (L/P)
  • górna część pleców
  • dolna część pleców
  • klatka piersiowa
  • brzuch
 
2. Wskaźnik nasilenia objawów (SSS) (0–12 pkt.)
  • obecność i intensywność:
    • zmęczenia (0–3 pkt.)
    • zaburzeń poznawczych (0–3 pkt.)
    • zaburzeń snu (0–3 pkt.)
  • obecność objawów somatycznych (0–3 pkt.)*

WPI ≥ 7 i SSS ≥ 5

lub

WPI 3-6 i SSS ≥ 9

 

+ Obecność objawów ≥ 3 miesięcy

+ Brak innego wytłumaczenia występowania bólu

Tabela na podst.: https://journals.viamedica.pl/forum_reumatologiczne/article/view/43329/34980

 
Piśmiennictwo:
Rehabilitacja w fibromialgii, Białek Ewa Danuta
https://journals.viamedica.pl/forum_reumatologiczne/article/view/43329/34980
http://fizjoterapiamm.pl/index.php/2018/05/14/fibromialgia/#